<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ur">
	<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29</id>
	<title>یورپ میں مسلمان شہری (کتاب) - تاریخچہ ترمیم</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;action=history"/>
	<updated>2026-10-12T04:49:12Z</updated>
	<subtitle>ویکی پر اِس صفحہ کا تاریخچۂ نظرثانی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30776&amp;oldid=prev</id>
		<title>Javadi: Javadi نے صفحہ یورپ میں مسلمان شہری(کتاب) کو یورپ میں مسلمان شہری (کتاب) کی جانب منتقل کیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30776&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-10-10T05:23:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Javadi نے صفحہ &lt;a href=&quot;/wiki/%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;یورپ میں مسلمان شہری(کتاب)&quot;&gt;یورپ میں مسلمان شہری(کتاب)&lt;/a&gt; کو &lt;a href=&quot;/wiki/%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&quot; title=&quot;یورپ میں مسلمان شہری (کتاب)&quot;&gt;یورپ میں مسلمان شہری (کتاب)&lt;/a&gt; کی جانب منتقل کیا&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 08:53، 10 اکتوبر 2026ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;4&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(کوئی فرق نہیں)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;!-- diff cache key urwiki:diff:1.41:old-30775:rev-30776 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Javadi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30775&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: /* متعلقہ موضوعات */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30775&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-10-09T18:49:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;متعلقہ موضوعات&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 22:19، 9 اکتوبر 2026ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l83&quot;&gt;سطر 83:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 83:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== متعلقہ موضوعات ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== متعلقہ موضوعات ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[عالمی کونسل برائے تقریب مذاہب اسلامی|مجمعِ عالمی تقریبِ مذاہبِ اسلامی]]؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[عالمی کونسل برائے تقریب مذاہب اسلامی|مجمعِ عالمی تقریبِ مذاہبِ اسلامی]]؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پژوہشگاہ&lt;/del&gt;|پژوہشگاہِ مطالعاتِ تقریبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تحقیقاتی مرکز برائے تقریبی مطالعات&lt;/ins&gt;|پژوہشگاہِ مطالعاتِ تقریبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== حوالہ جات ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== حوالہ جات ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{حوالہ جات}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{حوالہ جات}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key urwiki:diff:1.41:old-30773:rev-30775:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30773&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: Saeedi نے صفحہ یورپ میں مسلمان شہری کو یورپ میں مسلمان شہری(کتاب) کی جانب منتقل کیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30773&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-10-09T18:48:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Saeedi نے صفحہ &lt;a href=&quot;/wiki/%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;یورپ میں مسلمان شہری&quot;&gt;یورپ میں مسلمان شہری&lt;/a&gt; کو &lt;a href=&quot;/wiki/%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;یورپ میں مسلمان شہری(کتاب)&quot;&gt;یورپ میں مسلمان شہری(کتاب)&lt;/a&gt; کی جانب منتقل کیا&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 22:18، 9 اکتوبر 2026ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;4&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(کوئی فرق نہیں)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;!-- diff cache key urwiki:diff:1.41:old-30772:rev-30773 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30772&amp;oldid=prev</id>
		<title>بہ 18:45، 9 اکتوبر 2026ء Saeedi</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30772&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-10-09T18:45:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 22:15، 9 اکتوبر 2026ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l36&quot;&gt;سطر 36:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 36:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آخر میں مصنف نے پرامن بقائے باہمی کی شرعی بنیادوں کو اخلاق، عدل و انصاف، غیر مسلموں کے ساتھ تعاون و باہمی مدد، ان کے حقوق کو تسلیم کرنے اور ان کے ساتھ مثبت تعامل کے اصولوں کی روشنی میں بیان کیا ہے۔ اس طرح یہ کتاب یورپی ممالک میں مقیم مسلمانوں کی مذہبی ذمہ داریوں اور شہری فرائض کے درمیان تعلق کو فقہی اور قانونی نقطۂ نظر سے سمجھنے کی کوشش کرتی ہے۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آخر میں مصنف نے پرامن بقائے باہمی کی شرعی بنیادوں کو اخلاق، عدل و انصاف، غیر مسلموں کے ساتھ تعاون و باہمی مدد، ان کے حقوق کو تسلیم کرنے اور ان کے ساتھ مثبت تعامل کے اصولوں کی روشنی میں بیان کیا ہے۔ اس طرح یہ کتاب یورپی ممالک میں مقیم مسلمانوں کی مذہبی ذمہ داریوں اور شہری فرائض کے درمیان تعلق کو فقہی اور قانونی نقطۂ نظر سے سمجھنے کی کوشش کرتی ہے۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== اجمالی تعارف ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اس کتاب میں یورپی ممالک میں مقیم مسلمانوں کے حقوق اور فرائض کا فقہی اور قانونی نقطۂ نظر سے جائزہ لیا گیا ہے۔ اس بات کی وضاحت کی گئی ہے کہ مسلمان ایک شہری کی حیثیت سے متعلقہ ملک کے قوانین و ضوابط کی پابندی کریں، اپنے شرعی احکام پر بھی عمل پیرا رہیں اور یورپی شہریوں کے ساتھ پرامن بقائے باہمی کے اصولوں کا احترام کریں۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یہ تحقیق مصنف قاضی شیخ فیصل مولوی کے علمی اور عملی تجربات کا نتیجہ ہے۔ انہوں نے یورپ کے متعدد ممالک میں قیام کے دوران مسلمانوں کے حالات کا مشاہدہ کیا۔ مصنف نے اس تحقیق کو چار ابواب میں مرتب کیا ہے اور یورپ میں شہری کی حیثیت سے مسلمانوں کی موجودگی کے بنیادی تقاضوں کا جائزہ لیا ہے۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مصنف نے ابتدا میں مسلمانوں کے دوسرے ادیان، فرقوں اور مذاہب کے پیروکاروں کے ساتھ پرامن بقائے باہمی کے اصول پر گفتگو کی ہے اور غیر مسلموں کے ساتھ پرامن زندگی گزارنے کے شرعی جواز کو واضح کیا ہے۔ ان کے مطابق غیر مسلموں کے ساتھ بقائے باہمی عقلی اور شرعی اعتبار سے ضروری ہے اور اس سے اجتناب ممکن نہیں۔ انہوں نے پرامن بقائے باہمی کے تناظر میں اسلام کی دعوت دینے کی ذمہ داری پر بھی روشنی ڈالی ہے۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اس سلسلے میں [[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] کی سیرت کا حوالہ دیا گیا ہے، خصوصاً مسلمانوں کو حبشہ کی طرف ہجرت کرنے کی اجازت دینے اور صحابہ کے اپنے غیر مسلم رشتہ داروں کے ساتھ زندگی گزارنے کے واقعات کو پیش کیا گیا ہے۔ حبشہ موجودہ ایتھوپیا کا تاریخی نام ہے۔ مصنف کے مطابق ہجرت کے اسباب ختم ہو جانے کے باوجود بعض مہاجرین کا حبشہ میں مقیم رہنا بھی مسلمانوں اور غیر مسلموں کے درمیان پرامن بقائے باہمی کے امکان اور ضرورت کی دلیل ہے۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مصنف نے موجودہ دور میں دارالاسلام سے باہر غیر مسلم ممالک میں رہنے اور ان کے معاشروں میں زندگی گزارنے کے مسئلے کا بھی جائزہ لیا ہے۔ ان کے مطابق غیر ضروری حالات میں وطن سے ہجرت کرنا واجب نہیں ہے۔ اس کے ساتھ انہوں نے کفار کے حوالے سے تولی اور تبری کے مفاہیم، پرامن بقائے باہمی کے شرعی جواز پر ان کے اثرات، غیر مسلموں کے ساتھ حرام موالات کی صورتوں اور ان سے براءت کے مفہوم پر بحث کی ہے۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آخر میں انہوں نے پرامن بقائے باہمی کی شرعی بنیادوں کو اخلاق و عدل کی پابندی، غیر مسلموں کے ساتھ تعاون و باہمی مدد، ان کے حقوق کو تسلیم کرنے اور ان کے ساتھ مثبت تعامل کے اصولوں کی روشنی میں بیان کیا ہے۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== فصل اول ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* مسلمانوں کا دوسروں کے ساتھ بقائے باہمی&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* مسلمانوں کے لیے دوسرے لوگوں کے ساتھ زندگی گزارنے کی ناگزیریت&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* پرامن بقائے باہمی کے شرعی جواز کے دلائل&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* تولی اور تبری کا مفہوم اور بقائے باہمی کے شرعی جواز پر اس کے اثرات&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* بقائے باہمی کے حاکم شرعی اصول و بنیادیں&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== فصل دوم ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* شہریت اور معاہدہ ذمہ تاریخی ارتقا&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* تعریف اور وضاحت&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* شہریت کا تاریخی ارتقا امتیاز سے مساوات تک&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* اسلامی ریاست میں شہریت اور معاہدہ ذمہ&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* جزیہ کے بارے میں ایک بحث&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* کیا معاہدہ ذمہ میں جزیہ کی ادائیگی شرط ہے&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== فصل سوم ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* یورپ میں مسلمان شہری کے حقوق اور فرائض&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* دینی فرائض&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* دینی فرائض اور قانونی ذمہ داریوں کے درمیان تعارض&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* ملک کے پرچم تلے فوجی خدمت انجام دینے کی ذمہ داری&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* اور دیگر متعلقہ موضوعات&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== فصل چہارم ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* یورپی معاشرے میں گھل مل کر رہنا&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* پہلا مسئلہ گھل مل کر رہنے کی شرعی بنیادیں&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* دوسرا مسئلہ معاشرے میں گھل مل کر رہنے سے متعلق احکام کی تفصیلات&amp;lt;ref&amp;gt;[https://taqribstudies.ir/publication/books/%d8%b4%d9%87%d8%b1%d9%88%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b3%d9%84%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%be%d8%a7/ شهروندان مسلمان در اروپا]-اخذ شدہ بہ تاریخ: 9 اکتوبر 2026ء&amp;lt;/ref&amp;gt;۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== متعلقہ موضوعات ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[عالمی کونسل برائے تقریب مذاہب اسلامی|مجمعِ عالمی تقریبِ مذاہبِ اسلامی]]؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[پژوہشگاہ|پژوہشگاہِ مطالعاتِ تقریبی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== حوالہ جات ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{حوالہ جات}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[زمرہ:کتابیں]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[زمرہ:شیعه کتابیں]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[زمرہ:تقریبی کتابیں]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[زمرہ:عالمی مرکزبرائے تقریب مذاہب اسلامی کا تحقیقاتی مرکز]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[fa: شهروندان مسلمان در اروپا (کتاب) ]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30771&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: «{{خانہ معلوماتی کتاب | عنوان =   | تصویر =   شهروندان مسلمان در اروپا (کتاب).png | نام =   یورپ میں مسلمان شہری | مؤلفین/ مصنفین =   قاضی شیخ فیصل مولوی | زبان = فارسی  | زبان اصلی = فارسی | ترجمہ =   | سال نشر =  1389 ش | ناشر =   پژوہشگاہِ مطالعاتِ تقریبی ،  عالمی کو...» مواد پر مشتمل نیا صفحہ بنایا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%BE_%D9%85%DB%8C%DA%BA_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B4%DB%81%D8%B1%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=30771&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-10-09T18:36:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;«{{خانہ معلوماتی کتاب | عنوان =   | تصویر =   شهروندان مسلمان در اروپا (کتاب).png | نام =   یورپ میں مسلمان شہری | مؤلفین/ مصنفین =   قاضی شیخ فیصل مولوی | زبان = فارسی  | زبان اصلی = فارسی | ترجمہ =   | سال نشر =  1389 ش | ناشر =   پژوہشگاہِ مطالعاتِ تقریبی ،  عالمی کو...» مواد پر مشتمل نیا صفحہ بنایا&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;نیا صفحہ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{خانہ معلوماتی کتاب&lt;br /&gt;
| عنوان =  &lt;br /&gt;
| تصویر =   شهروندان مسلمان در اروپا (کتاب).png&lt;br /&gt;
| نام =   یورپ میں مسلمان شہری&lt;br /&gt;
| مؤلفین/ مصنفین =   قاضی شیخ فیصل مولوی&lt;br /&gt;
| زبان = فارسی &lt;br /&gt;
| زبان اصلی = فارسی&lt;br /&gt;
| ترجمہ =  &lt;br /&gt;
| سال نشر =  1389 ش&lt;br /&gt;
| ناشر =   پژوہشگاہِ مطالعاتِ تقریبی ،  [[عالمی کونسل برائے تقریب مذاہب اسلامی|مجمعِ عالمی تقریبِ مذاہبِ اسلامی]]  سے وابستہ ہے۔&lt;br /&gt;
| تعداد صفحه =  192&lt;br /&gt;
| موضوعات = پورب میں [[مسلمان|مسلمانوں]] کی موجودگی&lt;br /&gt;
 شابک =    9789641671251}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;یورپ میں مسلمان شہری&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، ایک کتاب کا عنوان ہے جسے [[عالمی کونسل برائے تقریب مذاہب اسلامی|عالمی مجمع تقریب مذاہب اسلامی]] سے وابستہ [[تحقیقاتی مرکز برائے تقریبی مطالعات|پژوهشگاہ مطالعات تقریبی]] نے شائع کیا ہے۔ اس کتاب میں یورپی ممالک میں [[مسلمان|مسلمانوں]] کے حقوق اور فرائض، ان سے متعلق فقہی اور قانونی مسائل اور ان ممالک کے قوانین و ضوابط کا جائزہ لیا گیا ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دوسری جنگ عظیم کے بعد بہت سے مسلمان مغربی ممالک کی طرف ہجرت کر گئے اور اس وقت سے وہاں رہائش اور روزگار اختیار کیے ہوئے ہیں۔ اس صورت حال کے نتیجے میں مغربی معاشروں میں نئے آنے والے مسلمانوں اور میزبان ممالک دونوں کو مختلف اور بعض اوقات غیر متوقع چیلنجز کا سامنا کرنا پڑا ہے۔ ان میں سے بعض مسائل عارضی نوعیت کے تھے اور زیادہ تر مسلمانوں کی انفرادی اور اجتماعی زندگی سے متعلق تھے، مثلاً روزگار اور رہائش کے مسائل۔ جب کہ بعض دوسرے مسائل زیادہ پیچیدہ تھے اور ان کا تعلق مغرب میں مسلمانوں کے مستقبل کے امکانات سے تھا۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اس کتاب میں یورپی ممالک میں مقیم مسلمانوں کے حقوق اور فرائض کا فقہی اور قانونی نقطۂ نظر سے جائزہ لیا گیا ہے۔ اس بات پر بھی توجہ دی گئی ہے کہ مسلمان ایک شہری کی حیثیت سے متعلقہ ملک کے قوانین و ضوابط کی پابندی کریں، اپنے شرعی احکام کی پاسداری بھی برقرار رکھیں اور یورپی معاشرے کے دوسرے شہریوں کے ساتھ پرامن بقائے باہمی کے اصولوں کا احترام کریں۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یہ تحقیق قاضی شیخ فیصل مولوی کے علمی اور عملی تجربات پر مبنی ہے۔ انہوں نے کئی یورپی ممالک میں قیام کے دوران وہاں مسلمانوں کے حالات کا مشاہدہ کیا اور ان تجربات کو اس کتاب میں پیش کیا ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تعارف کتاب ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اس کتاب میں یورپی ممالک میں مقیم مسلمانوں کے حقوق اور فرائض کو ایک شہری کی حیثیت سے فقہی اور قانونی انداز میں بیان کرنے کی کوشش کی گئی ہے۔ اس میں اس امر پر زور دیا گیا ہے کہ مسلمان اپنے میزبان ملک کے قوانین کی پابندی کرتے ہوئے اپنے شرعی احکام پر بھی عمل کریں اور دوسرے مذاہب اور معاشرتی گروہوں کے ساتھ پرامن بقائے باہمی کے اصولوں کو ملحوظ رکھیں۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یہ تحقیق مصنف قاضی شیخ فیصل مولوی کے عملی تجربات اور علمی مطالعات کا نتیجہ ہے۔ انہوں نے یورپ کے مختلف ممالک میں قیام کے دوران مسلمانوں کی صورت حال کا مشاہدہ کیا اور اس تحقیق کو چار ابواب میں مرتب کیا ہے۔ ان ابواب میں یورپ میں مسلمانوں کی شہری حیثیت، ان کے حقوق و فرائض اور وہاں ان کی زندگی کے بنیادی تقاضوں کا جائزہ لیا گیا ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مصنف نے ابتدا میں مسلمانوں اور دیگر ادیان و مذاہب کے پیروکاروں کے درمیان پرامن بقائے باہمی کے اصولوں پر بحث کی ہے اور غیر مسلموں کے ساتھ پرامن زندگی گزارنے کے شرعی جواز کو واضح کیا ہے۔ ان کے مطابق غیر مسلموں کے ساتھ پرامن بقائے باہمی عقلی اور شرعی دونوں اعتبار سے ضروری ہے اور موجودہ دور میں بہت سے حالات میں اس سے اجتناب ممکن نہیں۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مصنف نے اسلام کی دعوت کے سلسلے میں پرامن بقائے باہمی کی اہمیت بیان کرتے ہوئے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کی اس سیرت کا حوالہ دیا ہے جس کے تحت مسلمانوں کو حبشہ کی طرف ہجرت کرنے کی اجازت دی گئی۔ حبشہ موجودہ ایتھوپیا کا تاریخی نام ہے۔ وہاں مسلمانوں کا قیام اور بعض صحابہ کا اپنے غیر مسلم رشتہ داروں اور دوسرے لوگوں کے ساتھ زندگی گزارنا اس بات کی مثال کے طور پر پیش کیا گیا ہے کہ مسلمانوں اور غیر مسلموں کے درمیان پرامن تعلقات قائم کیے جا سکتے ہیں۔ مصنف نے اس امر کی طرف بھی اشارہ کیا ہے کہ ہجرت کے ابتدائی اسباب ختم ہو جانے کے بعد بھی بعض مسلمان حبشہ میں مقیم رہے، جو غیر مسلم معاشرے میں مسلمانوں کی زندگی کے امکان کو واضح کرتا ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موجودہ دور میں دارالاسلام سے باہر غیر مسلم ممالک میں رہنے کے مسئلے پر گفتگو کرتے ہوئے مصنف نے وطن سے ہجرت کرنے کے حکم کا جائزہ لیا ہے اور واضح کیا ہے کہ غیر ضروری حالات میں وطن چھوڑنا ہر مسلمان پر واجب نہیں ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کتاب میں تولی اور تبری کے مفاہیم اور غیر مسلموں کے ساتھ پرامن بقائے باہمی کے جواز سے ان کے تعلق پر بھی بحث کی گئی ہے۔ اسی طرح غیر مسلموں کے ساتھ حرام موالات کی صورتوں اور ان سے براءت کے مفہوم کا جائزہ لیا گیا ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آخر میں مصنف نے پرامن بقائے باہمی کی شرعی بنیادوں کو اخلاق، عدل و انصاف، غیر مسلموں کے ساتھ تعاون و باہمی مدد، ان کے حقوق کو تسلیم کرنے اور ان کے ساتھ مثبت تعامل کے اصولوں کی روشنی میں بیان کیا ہے۔ اس طرح یہ کتاب یورپی ممالک میں مقیم مسلمانوں کی مذہبی ذمہ داریوں اور شہری فرائض کے درمیان تعلق کو فقہی اور قانونی نقطۂ نظر سے سمجھنے کی کوشش کرتی ہے۔&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
</feed>