<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ur">
	<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29</id>
	<title>محمد مؤرخان (کتاب) - تاریخچہ ترمیم</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-20T03:06:11Z</updated>
	<subtitle>ویکی پر اِس صفحہ کا تاریخچۂ نظرثانی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23644&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: /* متعلقہ تلاشیں */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23644&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-21T15:50:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;متعلقہ تلاشیں&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 19:20، 21 دسمبر 2025ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l75&quot;&gt;سطر 75:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 75:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== متعلقہ تلاشیں ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== متعلقہ تلاشیں ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد بن عبد اللہ (خاتم الانبیاء)]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;*&lt;/ins&gt;[[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد بن عبد اللہ (خاتم الانبیاء)]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;*&lt;/ins&gt;[[اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[حدیث]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;*&lt;/ins&gt;[[حدیث]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== حوالہ جات ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== حوالہ جات ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23643&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: /* قرآن میں تحریف کا مفروضہ */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23643&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-21T15:49:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;قرآن میں تحریف کا مفروضہ&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 19:19، 21 دسمبر 2025ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l69&quot;&gt;سطر 69:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 69:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== قرآن میں تحریف کا مفروضہ ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== قرآن میں تحریف کا مفروضہ ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;امیرمعزی بعض ضعیف روایات کی بنیاد پر یہ دعویٰ کرتے ہیں کہ موجودہ قرآن اموی دور کی سیاسی سنسرشپ کا نتیجہ ہے، جبکہ شیعہ علماء کا اجماع قرآن کی عدمِ تحریف پر ہے۔ اس نظریے سے قرآن کی حجیت مجروح ہوتی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ہے۔&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;امیرمعزی بعض ضعیف روایات کی بنیاد پر یہ دعویٰ کرتے ہیں کہ موجودہ قرآن اموی دور کی سیاسی سنسرشپ کا نتیجہ ہے، جبکہ شیعہ علماء کا اجماع قرآن کی عدمِ تحریف پر ہے۔ اس نظریے سے قرآن کی حجیت مجروح ہوتی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ہے&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.ibna.ir/news/541918/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B5-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86 محمدِ (ص) مورخان کتاب ایران کی ویب سائٹ]- شائع شدہ از:22دسمبر 2025ء- اخذ شدہ بہ تاریخ: 22 دسمبر 2025ء&amp;lt;/ref&amp;gt;۔&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بیرونی ربط ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بیرونی ربط ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://iqs.isca.ac.ir/fa/Book/Detail/598/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%90-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86# قرآن اور استشراق کی ویب سائٹ].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://iqs.isca.ac.ir/fa/Book/Detail/598/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%90-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86# قرآن اور استشراق کی ویب سائٹ].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23641&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: /* بیرونی ربط */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23641&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-21T15:46:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;بیرونی ربط&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 19:16، 21 دسمبر 2025ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l71&quot;&gt;سطر 71:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 71:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;امیرمعزی بعض ضعیف روایات کی بنیاد پر یہ دعویٰ کرتے ہیں کہ موجودہ قرآن اموی دور کی سیاسی سنسرشپ کا نتیجہ ہے، جبکہ شیعہ علماء کا اجماع قرآن کی عدمِ تحریف پر ہے۔ اس نظریے سے قرآن کی حجیت مجروح ہوتی ہے۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;امیرمعزی بعض ضعیف روایات کی بنیاد پر یہ دعویٰ کرتے ہیں کہ موجودہ قرآن اموی دور کی سیاسی سنسرشپ کا نتیجہ ہے، جبکہ شیعہ علماء کا اجماع قرآن کی عدمِ تحریف پر ہے۔ اس نظریے سے قرآن کی حجیت مجروح ہوتی ہے۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بیرونی ربط ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بیرونی ربط ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;محمدِ مورخان – &lt;/del&gt;قرآن اور استشراق کی ویب سائٹ&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [https://iqs.isca.ac.ir/fa/Book/Detail/598/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%90-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86# &lt;/ins&gt;قرآن اور استشراق کی ویب سائٹ&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;].&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== متعلقہ تلاشیں ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== متعلقہ تلاشیں ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد بن عبد اللہ (خاتم الانبیاء)]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد بن عبد اللہ (خاتم الانبیاء)]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23640&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: /* کتاب کے بعض ابواب */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23640&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-21T15:45:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;کتاب کے بعض ابواب&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;amp;diff=23640&amp;amp;oldid=23635&quot;&gt;تبدیلیاں دکھائیں&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23635&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: /* کتاب کے بعض ابواب */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23635&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-21T15:30:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;کتاب کے بعض ابواب&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 19:00، 21 دسمبر 2025ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l29&quot;&gt;سطر 29:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 29:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== کتاب کے بعض ابواب ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== کتاب کے بعض ابواب ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* قرآنی پیکر:قرآن کی تاریخی ساخت، مکی و مدنی ادوار، اور جدید قرآنی مطالعات میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;قرآنی پیکر&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;:قرآن کی تاریخی ساخت، مکی و مدنی ادوار، اور جدید قرآنی مطالعات میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* سنی روایت: [[اہل السنۃ والجماعت|اہلِ سنت]] کے مصادر میں پیغمبر کی ابتدائی سوانح، اموی سے عباسی دور تک؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;سنی روایت&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;: [[اہل السنۃ والجماعت|اہلِ سنت]] کے مصادر میں پیغمبر کی ابتدائی سوانح، اموی سے عباسی دور تک؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* سیرت کے تضادات:سیرت میں روایتی ناسازگاریوں اور پیغمبر کی “متوازی زندگیاں” کے تصور کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;سیرت کے تضادات&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;:سیرت میں روایتی ناسازگاریوں اور پیغمبر کی “متوازی زندگیاں” کے تصور کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* میثاقِ مدینہ:اس دستاویز کی اصالت اور ساخت کا تنقیدی مطالعہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* میثاقِ مدینہ:اس دستاویز کی اصالت اور ساخت کا تنقیدی مطالعہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ابتدائی اسلامی صدیوں کے مستند مصادر:** کتبوں، پاپیروس اور قدیم دستاویزات کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ابتدائی اسلامی صدیوں کے مستند مصادر:** کتبوں، پاپیروس اور قدیم دستاویزات کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23634&amp;oldid=prev</id>
		<title>بہ 15:29، 21 دسمبر 2025ء Saeedi</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23634&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-21T15:29:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ur&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ پرانا نسخہ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخہ بمطابق 18:59، 21 دسمبر 2025ء&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l12&quot;&gt;سطر 12:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 12:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| شابک =}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| شابک =}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== &lt;/del&gt;محمدِ مورخان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== &lt;/del&gt;(فرانسیسی: Le Mahomet des historiens) ایک کتاب کا عنوان ہے جو حال ہی میں فرانس میں انتشارات سرف (CERF) نے شائع کی ہے۔ یہ کتاب محمد علی امیرمعزی اور جان وکٹر تولان کے اشتراک سے مرتب کی گئی ہے اور اس کا حجم 2200 صفحات سے زائد ہے۔ یہ کتاب ایک سابقہ مجموعے &quot;قرآنِ مورخان&quot; کے تسلسل میں شائع ہوئی ہے جو اس سے قبل منظرِ عام پر آ چکا تھا۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;محمدِ مورخان&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;(فرانسیسی: Le Mahomet des historiens) ایک کتاب کا عنوان ہے جو حال ہی میں فرانس میں انتشارات سرف (CERF) نے شائع کی ہے۔ یہ کتاب محمد علی امیرمعزی اور جان وکٹر تولان کے اشتراک سے مرتب کی گئی ہے اور اس کا حجم 2200 صفحات سے زائد ہے۔ یہ کتاب ایک سابقہ مجموعے &quot;قرآنِ مورخان&quot; کے تسلسل میں شائع ہوئی ہے جو اس سے قبل منظرِ عام پر آ چکا تھا۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یہ تصنیف [[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|پیغمبرِ اسلام حضرت محمد ﷺ]] کے بارے میں جدید ترین تاریخی، لسانی اور دینی تحقیقات پر مشتمل ہے۔ کتاب اسلامی قدیم مصادر کے ساتھ ساتھ ظہورِ [[اسلام]] کے دور کے غیر مسلم متون کا بھی تجزیاتی مطالعہ پیش کرتی ہے اور اس کا مقصد پیغمبر اسلام کی ایک کثیرالجہتی تصویر پیش کرنا ہے۔ اس کتاب کی تدوین میں پچاس بین الاقوامی محققین نے حصہ لیا ہے۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;یہ تصنیف [[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|پیغمبرِ اسلام حضرت محمد ﷺ]] کے بارے میں جدید ترین تاریخی، لسانی اور دینی تحقیقات پر مشتمل ہے۔ کتاب اسلامی قدیم مصادر کے ساتھ ساتھ ظہورِ [[اسلام]] کے دور کے غیر مسلم متون کا بھی تجزیاتی مطالعہ پیش کرتی ہے اور اس کا مقصد پیغمبر اسلام کی ایک کثیرالجہتی تصویر پیش کرنا ہے۔ اس کتاب کی تدوین میں پچاس بین الاقوامی محققین نے حصہ لیا ہے۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== امیرمعزی کا فرانسیسی جریدے لو پوئن کے ساتھ انٹرویو ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== امیرمعزی کا فرانسیسی جریدے لو پوئن کے ساتھ انٹرویو ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l29&quot;&gt;سطر 29:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 29:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== کتاب کے بعض ابواب ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== کتاب کے بعض ابواب ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;قرآنی پیکر:قرآن کی تاریخی ساخت، مکی و مدنی ادوار، اور جدید قرآنی مطالعات میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;قرآنی پیکر:قرآن کی تاریخی ساخت، مکی و مدنی ادوار، اور جدید قرآنی مطالعات میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سنی روایت: [[اہل السنۃ والجماعت|اہلِ سنت]] کے مصادر میں پیغمبر کی ابتدائی سوانح، اموی سے عباسی دور تک؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;سنی روایت: [[اہل السنۃ والجماعت|اہلِ سنت]] کے مصادر میں پیغمبر کی ابتدائی سوانح، اموی سے عباسی دور تک؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سیرت کے تضادات:سیرت میں روایتی ناسازگاریوں اور پیغمبر کی “متوازی زندگیاں” کے تصور کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;سیرت کے تضادات:سیرت میں روایتی ناسازگاریوں اور پیغمبر کی “متوازی زندگیاں” کے تصور کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;میثاقِ مدینہ:اس دستاویز کی اصالت اور ساخت کا تنقیدی مطالعہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;میثاقِ مدینہ:اس دستاویز کی اصالت اور ساخت کا تنقیدی مطالعہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ابتدائی اسلامی صدیوں کے مستند مصادر:** کتبوں، پاپیروس اور قدیم دستاویزات کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;ابتدائی اسلامی صدیوں کے مستند مصادر:** کتبوں، پاپیروس اور قدیم دستاویزات کا تجزیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پیغمبر اور اسلامی قانون:ابتدائی فقہ میں پیغمبر کی قانونی حیثیت، وراثت، نسب اور منہ بولے بیٹے کا مسئلہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;پیغمبر اور اسلامی قانون:ابتدائی فقہ میں پیغمبر کی قانونی حیثیت، وراثت، نسب اور منہ بولے بیٹے کا مسئلہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;اسراء و معراج:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;سنی و شیعی مصادر میں معراج کی روایتوں کا ارتقاء اور بین الثقافتی تقابل؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;اسراء و معراج:سنی و شیعی مصادر میں معراج کی روایتوں کا ارتقاء اور بین الثقافتی تقابل؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*قدیم اثنا عشری تشیع میں پیغمبر کا تصور؛**&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* قدیم اثنا عشری تشیع میں پیغمبر کا تصور؛**&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*غالی شیعہ اور نصیری تعلیمات:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;نبوت، الوہیت اور کائنات شناسی میں محمد ﷺ کا مقام؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* غالی شیعہ اور نصیری تعلیمات:نبوت، الوہیت اور کائنات شناسی میں محمد ﷺ کا مقام؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*اباضی روایت میں پیغمبر؛&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;**&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* اباضی روایت میں پیغمبر؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*عربی صوفی ادب:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;پیغمبر بطور “کامل ولی”؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* عربی صوفی ادب:پیغمبر بطور “کامل ولی”؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*فارسی عرفان:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;نبوی شاعری اور ایرانی تصوف میں پیغمبر کا کردار؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* فارسی عرفان: نبوی شاعری اور ایرانی تصوف میں پیغمبر کا کردار؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*ترکی تصوف:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;مولانا اور ترک عبادتی متون میں پیغمبر کی شبیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ترکی تصوف:مولانا اور ترک عبادتی متون میں پیغمبر کی شبیہ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*افریقی عرفان:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;افریقی اسلامی تحریکوں میں محمد ﷺ کا مقام؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* افریقی عرفان:افریقی اسلامی تحریکوں میں محمد ﷺ کا مقام؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*اسلامی فلسفۂ کلاسیک:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;معرفت شناسی اور سیاسی فلسفے میں پیغمبر؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* اسلامی فلسفۂ کلاسیک:معرفت شناسی اور سیاسی فلسفے میں پیغمبر؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*اسماعیلیہ:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;فاطمی و نزاری باطنیت میں محمد ﷺ اور علیؑ کا دوہرا کردار؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* اسماعیلیہ:فاطمی و نزاری باطنیت میں محمد ﷺ اور علیؑ کا دوہرا کردار؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*وحی کی علامت شناسی اور امامی تاریخ نگاری؛&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;**&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* وحی کی علامت شناسی اور امامی تاریخ نگاری؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*اسلامی فنونِ تصویری:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;مغولی و صفوی دور تک پیغمبر کی تصویرگری؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* اسلامی فنونِ تصویری: مغولی و صفوی دور تک پیغمبر کی تصویرگری؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*معاصر تجسمی فنون:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;جمالیات اور ایمان کے درمیان کشمکش؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* معاصر تجسمی فنون:جمالیات اور ایمان کے درمیان کشمکش؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*سینما اور میڈیا:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;فلم اور ٹی وی میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* سینما اور میڈیا:فلم اور ٹی وی میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*عربی کلاسیکی ادب:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;مدحِ نبوی کی ادبی روایت؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* عربی کلاسیکی ادب: مدحِ نبوی کی ادبی روایت؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*جدید ادبی بازخوانیاں:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;جدید عربی شاعری و ناول میں محمد ﷺ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* جدید ادبی بازخوانیاں:جدید عربی شاعری و ناول میں محمد ﷺ؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* *&lt;/del&gt;*قازان کے تاتاروں کی تاریخ و ثقافت:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;** &lt;/del&gt;روس میں پیغمبر کی جدید تفہیم۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* قازان کے تاتاروں کی تاریخ و ثقافت: روس میں پیغمبر کی جدید تفہیم۔&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;---&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;---&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23633&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeedi: «{{خانہ معلوماتی کتاب | عنوان =  | تصویر =  محمد مورخان (کتاب).jpg | نام =   محمدِ مورخان | مؤلفین/ مصنفین  = محمد علی امیرمعزی، جان وکٹر تولان | زبان = فارسی | زبان اصلی =   | ترجمہ =  | سال نشر =  2025  م | ناشر = انتشارات سرف (CERF)، پیرس | تعداد صفحه = 2200 | شابک =}}  == محم...» مواد پر مشتمل نیا صفحہ بنایا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ur.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%A4%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=23633&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-21T15:26:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;«{{خانہ معلوماتی کتاب | عنوان =  | تصویر =  محمد مورخان (کتاب).jpg | نام =   محمدِ مورخان | مؤلفین/ مصنفین  = محمد علی امیرمعزی، جان وکٹر تولان | زبان = فارسی | زبان اصلی =   | ترجمہ =  | سال نشر =  2025  م | ناشر = انتشارات سرف (CERF)، پیرس | تعداد صفحه = 2200 | شابک =}}  == محم...» مواد پر مشتمل نیا صفحہ بنایا&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;نیا صفحہ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{خانہ معلوماتی کتاب&lt;br /&gt;
| عنوان = &lt;br /&gt;
| تصویر =  محمد مورخان (کتاب).jpg&lt;br /&gt;
| نام =   محمدِ مورخان&lt;br /&gt;
| مؤلفین/ مصنفین  = محمد علی امیرمعزی، جان وکٹر تولان&lt;br /&gt;
| زبان = فارسی&lt;br /&gt;
| زبان اصلی =  &lt;br /&gt;
| ترجمہ = &lt;br /&gt;
| سال نشر =  2025  م&lt;br /&gt;
| ناشر = انتشارات سرف (CERF)، پیرس&lt;br /&gt;
| تعداد صفحه = 2200&lt;br /&gt;
| شابک =}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== محمدِ مورخان == (فرانسیسی: Le Mahomet des historiens) ایک کتاب کا عنوان ہے جو حال ہی میں فرانس میں انتشارات سرف (CERF) نے شائع کی ہے۔ یہ کتاب محمد علی امیرمعزی اور جان وکٹر تولان کے اشتراک سے مرتب کی گئی ہے اور اس کا حجم 2200 صفحات سے زائد ہے۔ یہ کتاب ایک سابقہ مجموعے &amp;quot;قرآنِ مورخان&amp;quot; کے تسلسل میں شائع ہوئی ہے جو اس سے قبل منظرِ عام پر آ چکا تھا۔&lt;br /&gt;
یہ تصنیف [[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|پیغمبرِ اسلام حضرت محمد ﷺ]] کے بارے میں جدید ترین تاریخی، لسانی اور دینی تحقیقات پر مشتمل ہے۔ کتاب اسلامی قدیم مصادر کے ساتھ ساتھ ظہورِ [[اسلام]] کے دور کے غیر مسلم متون کا بھی تجزیاتی مطالعہ پیش کرتی ہے اور اس کا مقصد پیغمبر اسلام کی ایک کثیرالجہتی تصویر پیش کرنا ہے۔ اس کتاب کی تدوین میں پچاس بین الاقوامی محققین نے حصہ لیا ہے۔&lt;br /&gt;
== امیرمعزی کا فرانسیسی جریدے لو پوئن کے ساتھ انٹرویو ==&lt;br /&gt;
محمد علی امیرمعزی نے فرانسیسی جریدے لو پوئن (Le Point) کے ساتھ ایک انٹرویو میں اپنے کام کے چند پہلوؤں کی وضاحت کی ہے۔ وہ بیان کرتے ہیں کہ موجودہ اسلامی مصادر اور سیرت کی کتابیں تاریخی اعتبار سے زیادہ قابلِ اعتماد نہیں ہیں۔&lt;br /&gt;
انیسویں صدی کے آخر میں ارنسٹ رینان نے یہ دعویٰ کیا تھا کہ پیغمبر اسلام وہ واحد پیغمبر ہیں جن کی ایک واضح تاریخی شخصیت ہے اور جن کی زندگی کی تفصیلات ہمارے علم میں ہیں۔ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رینان کا اشارہ غالباً ابنِ ہشام کی سیرت کی طرف تھا، مگر یہ سیرت پیغمبر کے زمانے سے خاصے فاصلے پر اور عباسی خلفاء کے حکم پر مرتب کی گئی، جس میں پہلے سیرت نگاروں کے متضاد اور غیر ہم آہنگ بیانات کو یکساں اور ہموار کرنے کی کوشش کی گئی۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
غیر عربی اور غیر اسلامی متون کی طرف رجوع ہمیں پیغمبر اسلام کی تصویر بہتر طور پر ترسیم کرنے میں مدد دیتا ہے۔ اس کے ساتھ یہ بھی مدنظر رکھنا چاہیے کہ پیغمبر اسلام  کی شبیہ [[اسلامی تاریخ|تاریخِ اسلام]] میں مختلف ادوار میں مختلف انداز سے تفسیر اور بازنمائی کا شکار رہی ہے۔ مختلف علاقوں اور فرقوں کے صوفیوں نے پیغمبر کی اپنی مخصوص تصویر پیش کی؛ نیز عام تصور کے برخلاف، اسلام میں ایک تصویری روایت (شمایل) بھی موجود ہے جس میں پیغمبر اور اولیاء کی تصاویر بنائی گئی ہیں۔&lt;br /&gt;
== مسلمانوں کے ہاں پیغمبر اسلام کی بازنمائی ==&lt;br /&gt;
کتاب کا ایک اہم حصہ مختلف حالات میں مسلمانوں کے ہاں پیغمبر اسلام ﷺ کی بازنمائی کے طریقوں کے لیے وقف ہے۔ اس میں دکھایا گیا ہے کہ مختلف سیاق و سباق میں پیغمبر کو کس طرح پیش کیا گیا ہے:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[قرآن]] سے لے کر مختلف علاقوں کے عرفانی متون تک، کلاسیکی ادب سے جدید ادب تک، یہودی مصادر سے لے کر معاصر سینما تک۔&lt;br /&gt;
اسی طرح مغربی دنیا میں مختلف تاریخی ادوار (قرونِ وسطیٰ سے بیسویں صدی تک) میں پیغمبر اسلام کی شبیہ کا بھی جائزہ لیا گیا ہے۔&lt;br /&gt;
محمدِ مورخان ایک طرف کلاسیکی اسلامی مصادر کی صحت پر ازسرِنو غور کرتا ہے اور دوسری طرف مختلف گروہوں کے ہاں پیغمبر کی تصویر کو بیان کرتا ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== کتاب کے بعض ابواب ==&lt;br /&gt;
قرآنی پیکر:قرآن کی تاریخی ساخت، مکی و مدنی ادوار، اور جدید قرآنی مطالعات میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;br /&gt;
سنی روایت: [[اہل السنۃ والجماعت|اہلِ سنت]] کے مصادر میں پیغمبر کی ابتدائی سوانح، اموی سے عباسی دور تک؛&lt;br /&gt;
سیرت کے تضادات:سیرت میں روایتی ناسازگاریوں اور پیغمبر کی “متوازی زندگیاں” کے تصور کا تجزیہ؛&lt;br /&gt;
میثاقِ مدینہ:اس دستاویز کی اصالت اور ساخت کا تنقیدی مطالعہ؛&lt;br /&gt;
ابتدائی اسلامی صدیوں کے مستند مصادر:** کتبوں، پاپیروس اور قدیم دستاویزات کا تجزیہ؛&lt;br /&gt;
پیغمبر اور اسلامی قانون:ابتدائی فقہ میں پیغمبر کی قانونی حیثیت، وراثت، نسب اور منہ بولے بیٹے کا مسئلہ؛&lt;br /&gt;
اسراء و معراج:** سنی و شیعی مصادر میں معراج کی روایتوں کا ارتقاء اور بین الثقافتی تقابل؛&lt;br /&gt;
* **قدیم اثنا عشری تشیع میں پیغمبر کا تصور؛**&lt;br /&gt;
* **غالی شیعہ اور نصیری تعلیمات:** نبوت، الوہیت اور کائنات شناسی میں محمد ﷺ کا مقام؛&lt;br /&gt;
* **اباضی روایت میں پیغمبر؛**&lt;br /&gt;
* **عربی صوفی ادب:** پیغمبر بطور “کامل ولی”؛&lt;br /&gt;
* **فارسی عرفان:** نبوی شاعری اور ایرانی تصوف میں پیغمبر کا کردار؛&lt;br /&gt;
* **ترکی تصوف:** مولانا اور ترک عبادتی متون میں پیغمبر کی شبیہ؛&lt;br /&gt;
* **افریقی عرفان:** افریقی اسلامی تحریکوں میں محمد ﷺ کا مقام؛&lt;br /&gt;
* **اسلامی فلسفۂ کلاسیک:** معرفت شناسی اور سیاسی فلسفے میں پیغمبر؛&lt;br /&gt;
* **اسماعیلیہ:** فاطمی و نزاری باطنیت میں محمد ﷺ اور علیؑ کا دوہرا کردار؛&lt;br /&gt;
* **وحی کی علامت شناسی اور امامی تاریخ نگاری؛**&lt;br /&gt;
* **اسلامی فنونِ تصویری:** مغولی و صفوی دور تک پیغمبر کی تصویرگری؛&lt;br /&gt;
* **معاصر تجسمی فنون:** جمالیات اور ایمان کے درمیان کشمکش؛&lt;br /&gt;
* **سینما اور میڈیا:** فلم اور ٹی وی میں پیغمبر کی بازنمائی؛&lt;br /&gt;
* **عربی کلاسیکی ادب:** مدحِ نبوی کی ادبی روایت؛&lt;br /&gt;
* **جدید ادبی بازخوانیاں:** جدید عربی شاعری و ناول میں محمد ﷺ؛&lt;br /&gt;
* **قازان کے تاتاروں کی تاریخ و ثقافت:** روس میں پیغمبر کی جدید تفہیم۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
---&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## کتاب پر وارد ہونے والی تنقیدیں&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اس کتاب پر، جو ایک جدید اور مستشرقانہ ظاہر رکھتی ہے، متعدد تنقیدیں کی گئی ہیں۔ مناسب ہے کہ عالمِ اسلام کے مفکرین اور علماء اس کے علمی جوابات پیش کریں۔ یہاں اختصار کے ساتھ چند بنیادی نکات بیان کیے جاتے ہیں:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### “دوسرے” کو اصل ماننا اور “خود” پر شک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مصنفین عیسائی راہبوں اور غیر مسلم متون کی متاخر اور بعض اوقات معاندانہ روایات کو “غیر جانبدار اسناد” کے طور پر قبول کرتے ہیں، مگر شیعہ و سنی حدیثی ورثے کو “ایمان پر مبنی” کہہ کر نظرانداز کرتے ہیں۔ شیعہ نقطۂ نظر سے یہ امت کی متواتر اجتماعی یادداشت کو رد کرنے کے مترادف ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### وحی کو ثقافتی اقتباس تک محدود کرنا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کتاب پیغمبر ﷺ کو خدا کا رسول نہیں بلکہ ایک مذہبی مصلح کے طور پر پیش کرتی ہے، جس کی تعلیمات یہودی-مسیحی روایات سے ماخوذ سمجھی جاتی ہیں۔ شیعہ علماء کے نزدیک ادیان کی مماثلت وحی کے واحد سرچشمے کا نتیجہ ہے، نہ کہ انسانی نقل۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### عترت اور علمِ لدنی کا نظرانداز ہونا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچہ امیرمعزی خود کو تشیع کا ماہر کہتے ہیں، مگر اس کتاب میں ائمہ اہلِ بیت کو سیرتِ نبوی کے اصل محافظ کے طور پر نظرانداز کیا گیا ہے۔ شیعہ کے نزدیک علیؑ اور ان کے جانشین محمد ﷺ کی شناخت کا سب سے مستند ذریعہ ہیں۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### عصمت اور معجزات پر تاریخی تشکیک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معراج جیسے ماورائی واقعات کو “افسانوی تعمیرات” قرار دینا ایک “منہجی الحاد” پر مبنی ہے، جس میں غیب کو پہلے ہی ناممکن فرض کر لیا جاتا ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### اہلِ بیت کے کردار کو کم رنگ کرنا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حدیثِ ثقلین کے مطابق قرآن اور عترت ایک دوسرے سے جدا نہیں۔ ان کے بغیر سیرت کی کوئی بھی تحقیق ادھوری اور مسخ شدہ ہوگی۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### قرآن میں تحریف کا مفروضہ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
امیرمعزی بعض ضعیف روایات کی بنیاد پر یہ دعویٰ کرتے ہیں کہ موجودہ قرآن اموی دور کی سیاسی سنسرشپ کا نتیجہ ہے، جبکہ شیعہ علماء کا اجماع قرآن کی عدمِ تحریف پر ہے۔ اس نظریے سے قرآن کی حجیت مجروح ہوتی ہے۔&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
---&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### بیرونی ربط&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* **محمدِ مورخان** – قرآن اور استشراق کی ویب سائٹ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### متعلقہ مضامین&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محمد بن عبد اللہ (خاتم الانبیاء)&lt;br /&gt;
محمد علی امیرمعزی&lt;br /&gt;
قرآنِ مورخان&lt;br /&gt;
حدیثِ ثقلین&lt;br /&gt;
فرانس&lt;br /&gt;
پیرس&lt;br /&gt;
معراج&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
---&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگر آپ چاہیں تو میں:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اس ترجمے کو **سادہ اردو** میں ڈھال سکتا ہوں&lt;br /&gt;
* یا اسے **علمی/جامعاتی اسلوب** میں مزید نکھار سکتا ہوں&lt;br /&gt;
* یا صرف **تنقیدی حصے** کا الگ خلاصہ فراہم کر سکتا ہوں&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Saeedi</name></author>
	</entry>
</feed>